پرندگان در نزد خداوند آنقدر عزیز هستند که در آیات زیادی به آن ها اشاره شده است، مثلا پرنده طاووس روزی مسبب افزایش ایمان و باور معنوی حضرت ابراهیم میشود. طاووس یکی از زیباترین مخلوقات خداست. که خالق در خلقت این پرنده از انواع رنگ های شاد و جذاب استفاده کرده که چشم هر بیننده ای را ناخودآگاه به خود جذب میکند. اگر به آفرینش طاووس ها بیاندیشیم متوجه خواهیم شد که طاووس ها برخلاف انسان ها هستند، در انسان ها جنس ماده یعنی زن با خود آرایی سعی در جلب توجه جنس نر یعنی مرد را دارد ولی در طاووس ها، جنس نر با برافراشتن پرهای خود و نمایش زیبایی نهفته در بالب و پر خود اقدام جذب طاووس ماده را دارد. هدف خداوند از خلقت طاووس به عنوان پرنده ای بسیار زیبا و دلربا و درواقع شاه پرندگان، تعقل آدمیان و علی الخصوص خردمندان و اندیشمندان در نحوه آفرینش این پرنده و پی بردن به قدرت خلقت خداوند و از همه مهمتر حقانیت خداوند میباشد. آوازه زیبایی طاووس آن چنان در جهان طنین انداز شد و از نظر همگان حائز اهمیت میباشد.
طول این پرنده از سر تا انتهای دم خود بین ۲ الی ۲.۳۰ نیم متر میباشد و دارای نژادهای مختلفی میباشند که هر کدام دارای رنگ های مختلفی در بدن خود میباشند. جالب است بدانید که فقط طاووس نر قادر به پر آرایی و خود نمایی میباشد. آن هم به دلیل جلب توجه طاووس ماده میباشد. طاووس بر خلاف طاووس نر از پرهای ساده ای در بدن خود برخوردارند. کلمه طاووس عربی است و در زبان پارسی به آن فراش مرغ میگویند. گوشت طاووس در دین اسلام حرام میباشد زیرا از آن دسته پرندگانی است که هنگام پرواز بال خود را ثابت نگه میدارد و کمتر بال میزند. حرام بودن گوشت به لحاظ علمی نیز ثابت شده است زیرا پرنده دارای گوشتی بسیار صفت همانند چرم میباشد و قابل خوردن نیست.
پرهای زیبای طاووس دائمی نیست زیرا در فصل پاییز و زمستان همراه با ریزش برگ درختان، پرهای طاووس نر نیز شروع به ریزش نموده و در فصل بهار و تابستان و به خصوص در فصل جفتگیری اقدام به برافراشتن پرهای خود میکنند و علت این اقدام نیز کاملا واضح است، آن ها میخواهند با این اقدام جفت مورد نظر خود را برای جفتگیری انتخاب نمایند.
طاووس های نر در عشق خود بسیار حسود هستند، آن ها حتی حاضر نیستند عشق طاووس ماده به جوجه ها را نیز ببینند و در مواقعی برای به آوردن محبت طاووس ماده اقدام به شکستن تخم ها میکنند. آن ها اغلب اوقات تک همسر هستند و نسبت به همسرشان خود بسیار وفادار هستند و موجوداتی اجتماعی بوده و به صورت دسته هایی ۲۰ الی ۳۰ تایی در طبیعت و باغ وحش وجود دارند.
طاووس از زیباترین پرندگان زینتی بوده که میتوان برای کسب درآمد تعدادی محدود از این پرنده را پرورش داد. آب و هوای مناطق مختلف ایران برای نگه داری طاووس مناسب بوده و همچنین افراد زیادی هم علاقه مند به پرورش این پرنده زینتی هستند. گونه های نر این پرنده زیبایی منحصر به فرد دارند. به طور کلی دو گونه ولی در رنگ های مختلف از این پرنده وجود دارد که یکی طاووس هندی و دیگری طاووس سبز میباشد. تعدا اندکی از طاووس سبز باقی مانده و نسل آن ها در خطر انقراض است. نگهداری از طاووس با سایر طیور اهلی و زینتی تفاوت هایی دارد. برای این که به خوبی بتوانید از این پرنده نگهداری کنید باید اطلاعات لازم در باب نگهداری طاووس را داشته باشید.
محل نگهداری: نگهداری از طاووس باید در یک فضای باز و آزاد انجام گیرد. زیرا این پرنده برای سلامتی پرهای خود و همچنین به دلیل تحرک زیاد نیاز به فضای باز و بزرگی دارد. یک جفت طاووس نر و ماده بالغ حداقل باید در یک فضای ۱۲ متری نگهداری شوند. هرچقدر فضای نگهداری بیشتر باشد، پرنده در شرایط بهتری به سر خواهد برد.
طاووس سبز در برابر سرما مقاومت پایینی دارد و حتما باید در مناطق گرمسیر یا در محیط های گرم نگهداری شود. اما طاووس هندی یا گونه های آبی این پرنده در مناطق سردسیر قابل نگهداری هستند.
نگهداری از جوجه طاووس ها نیز همانند دیگر جوجه ها در شرایط خاصی میطلبد. اگر جوجه ها فاقد مادر هستند و یا با ماشین جوجه کشی هچ شده اند، حتما باید از مادر مصنوعی برای گرمایش آن ها استفاده شود. همچنین علاوه بر محیط گرم، جوجه طاووس باید به دان پودری که استارتر نام دارد و حاوی پروتئین زیادی است، تغذیه شود. در تغذیه اولیه جوجه ها استفاده از مولتی ویتامین و الکترولیت نیز لازم میباشد.
غذا: طاووس برای تغذیه خود از انواع دانه ها، میوه ها، حشرات و قسمت های مختلف گیاهان استفاده میکنند. آن ها حتی ممکن است خزنده و دوزیست هایی مثل قورباغه نیز بخورند.
برای تغذیه جوجه طاووس ها حتما باید جیره ابتدایی آن ها پروتئین بالایی داشته باشد. دان استارتر قرقاول یا بوقلمون که حاوی ۲۸ درصد پروتئین است برای تغذیه اولیه جوجه طاووس قابل استفاده است. غذای جوجه ها در ۳ روز اول بهتر است که در داخل سینی دانخوری به آن ها عرضه شود. علاوه بر دان، آب تمیز نیز همیشه در کنار غذا باید در اختیار جوجه باشد.
همانطور که میدانید پرورش طاووس در کشور ما مثل بقیه طیور اهلی رایج نیست. به همین دلیل دان مخصوص طاووس نیز متوسط گروه های تهیه خوراک دام و طیور تولید نمیشود. اما با توجه به نوع تغذیه این پرنده میتوان از جیره ابتدایی جوجه بوقلمون ها برای تغذیه اولیه جوجه طاووس استفاده کرد.
برای این که بتوانیم یک پرورش پرسود داشته باشیم باید به تمام نکات شرایط جوجه کشی و پرورش تخم نطفه دار، جوجه طاووس و مولد آن آشنایی داشته باشیم. توجه داشته باشید عدم وجود آگاهی از این موارد باعث بازماندن شما از توسعه کسب و کار و پرورشتان میشود. همانگونه که میدانید پرورش طاووس میتواند با اهداف مختلفی صورت بگیرد و این تماما به سلیقه و امکانات شما بستگی دارد.
پرورش طاووس با هدف تولید تخم نطفه دار: این نوع پرورش شما نیاز به سرمایه بالا و فضای زیادی دارد. ابتدا ۳ جفت مولد بخرید. فضای مورد نیاز برای نگهداری مولدهای در هر جفت ۳ تایی که تشکیل شده از یک نر و ماده است، ۲۰ تا ۳۰ متر مربع است. زیرا طاووس هم دارای دم و پرهای بلندی است و باید فضای کافی برای جا به جای داشته باشند تا پرهای آن ها آسیب نبیند.
طاووس های مولد در سن ۱ تا دو سالگی بالغ شده و شروع به تخم گذاری میکنند، در هر سال این مولدها به صورت طبیعی دو مرتبه به تعداد ۱۴ تا ۱۸ عدد تخم میگذارند و اگر بخواهیم تعداد بیشتری تخم نطفه دار برداشت کنیم باید با تغییر نور اقدام به ایجاد فصل مصنوعی کنیم و البته در این شرایط تلقیح مصنوعی یکی از راه های پرهزینه و البته مورد اطمینان در امر پرورش است. در این نوع پرورش میزان سرمایه و امکانات مورد نیاز بالاتر از دیگر پرورش ها میباشد و نیاز به اطلاعات، تجربه و آگاهی بیشتری نیز دارد.
پرورش طاووس به منظور تولید مولد: این روش یکی دیگر از انواع پرورش طاووس است که در آن میتوان از دو راه اقدام نمود، تولد مولد با خرید جوجه و یا نیمچه طاووس، تولید مولد با خرید تخم نطفه دار طاووس، در هر دو روش شما به مولدهای طاووس خواهید رسید اما با صرف هزینه و زمان متفاوت، برای تولید و پرورش مولد نیاز به خرید جوجه های طاووس دارید که ما پیشنهاد میکنیم جوجه ها را در سنین ۳ تا ۴ ماه تهیه کنید که ریسک تلف شدن و ایجاد استرس در جوجه کمتر باشد، نگهداری با رعایت تمام نکات پرورش بعد از از سال شما به مواد های زیبا و سالم خواهید رسید. در این روش شما باز هم در بحث فضا به محیطی ایمن، تمیز با مساحت حدود ۲۰ متر برای هر ۵ جوجه طاووس تا سن ۱ سالگی نیاز دارید.
پرورش طاووس به منظور تولید جوجه: این نوع پرورش یکی از بهترین کم هزینه ترین و پر مخاطب ترین نوع پرورش است. زیرا شما با هزینه کم و فضای محدود میتوانید یک پرورشگاه با درآمد ماهیانه خوب داشته باشید. برای شروع اینکار شما نیاز به یک دستگاه جوجه کشی کوچک تمام اتومات و تعداد تخم نطفه دار طاووس در هر نژادهای مختلف دارید، باید توجه داسته باشید که تخم های نطفه دار را از پرورشگاه، با رعایت اصول به صورت استاندارد پرورش داده شده باشند و درصد نطفه زنی در تخم ها نیز بالا باشد. با گذاشتن تخم های نطفه دار طاووس در دستگاه و اسپری شدن دوره جوجه کشی شما به جوجه های طاووس دست پیدا میکنید. جوجه های تازه به دنیا آمده باید روز اول ره در دستگاه بگذرانند تا زرده تخم را به خوبی جذب کنند در این فاصله جوجه نیاز به غذا نداشته و گذاشتن آب در دسترس پرنده کافی است. بعد از گذشتن یک روز جوجه ها از دستگاه خارج شده و به مکانی گرم در زیر مادر مصنوعی و یا لامپ یو وی قرار میگیرند، برای غذا بهتر است از دان استارتر جوجه یک روزه استفاده شود و در آب پرنده از قطره ویتامین بی و مولتی ویتامین تزریق کنید تا مقاومت جوجه های طاووس بالا برود.
طاووس از زیباترین ترین پرندگان زینتی است که هز قرن های بسیار دور بر روی کره زمین وجود داشته و منشا اصلی آن ها هندوستان است. طاووس ها دارای گونه ها و ارقام مختلفی هستند که هر یک ویژگی ها خاص به خود را داشته و متعلق به یک منطقه میباشند. در قدیم به دلیل عدم وجود پروش های مصنوعی، تخم نطفه دار و مولد طاووس به صورت عمده وجود نداشت اما با گذشت زمان و تقاضای بالا برای پرورش و نگهداری این پرنده زیبا، افراد زیادی اقدام به پرورش طاووس با اهداف مختلف از قبیل تولید تخم نطفه دار، تولید مولد و تولید جوجه کرده اند، به همین دلیل امروزه وجود طاووس در نژاد های مختلف از جمله: طاووس نژاد سفید و طاووس نژاد ابلغ و طاووس نژاد مصری و طاووس نژاد مصری و طاووس نژاد جاوا در باغ پرندگان و باغ های بزرگ اتفاق تعجب آوری نیست. شما نیز میتوانید با داشتن اطلاعات کافی و شرایط نگهداری و پرورش طاووس اقدام به اینکار کنید و نه تنها از آن لذت ببرید بلکه به درآمد بالا نیز برسید.
پرورشگاه های زیادی در گوشه کنار ایران عزیزمان اقدام به به نگهداری و تولید طاووس در نژاد های مختلف هستند و شما میتوانید نسبت به هدف خود اقدام به خرید تخم نطفه دار طاووس، جوجه و نیمچه و یا مولد طاووس از این شرکت ها و پرورش دهندگان کنید.
برای جوجه کشی تخم نطفه دار طاووس نیاز به تخم های نطفه دار و یک دستگاه جوجه کشی تمام اتومات داریم. جهت خرید تخم نطفه دار طاووس و خرید دستگاه جوجه کشی میتوان به سایت های معتبر مثل سایت ایران جوجه مراجعه کرد. قبل از این که تخم ها ره در دستگاه بگذاریم باید آن ها را در دمای مساعدی نگهداری کنیم تا از فاسد شدت آن ها جلوگیری کنیم در این زمان دمای محیط تخم ها باید ۱۶ تا ۲۰ درجه سانتی گراد و رطوبت آن بین ۵۵ تا ۷۰ درصد باشد و هر ۵ ساعت یک بار تخم ها چرخانده شوند تا از چسبیدن محتویات تخم به پوسته جلوگیری شود. دوره جوجه کشی تخم نطفه دار طاووس ۲۸ روز است که ۲۵ روز آن به دوره ستر و ۳ روز آخر آن به دوره هچر شناخته میشود. در دوره ستر تخم ها، دمای دستگاه باید بر روی ۳۷.۵ درجه و رطوبت آن بر روی ۵۸ تا ۶۴ درصد تنظیم شود. در این زمان دستگاه های اتومات به صورت خودکار در هر ۲ ساعت تخم ها به صورت ۹۰ درجه میچرخاند. بعد از گذشت ۲۵ روز دیگر تخم تبدیل به جوجه شده و باید محیط برای بیرون آمدن جوجه آماده شود، دمای دستگاه را تا نیم درجه پایین بیاورید و رطوبت را بر روی ۷۴ درصد تنظیم کنید. در این مدت چرخش تخم ها متوقف میشود تا جوجه سر جای خود محکم شده و به راحتی پوسته تخم را بشکند. توجه داشته باشید که در روز هفتم جوجه کشی تخم های طاووس را نطفه سنجی کنید و تخم های بدون نطفه را از دستگاه خارج کنید تا مابقی تخم ها بر اثر ایجاد گاز دچار خرابی نشوند. دستگاه جوجه کشی را در مکانی قرار دهید که نور آفتاب و سرما به صورت مستقیم با آن برخورد نکرده و بر روی دما و رطوبت دستگاه تاثیر نگذارد.