بیماری کانیبالیسم
در پرورش طیور باید به سلامتی و مراقبت از آن ها بیش از هر چیز دیگری توجه کنیم. ابتلای طیور به انواع بیماری های میتواند خسارت های شدید و غیرقابل جبرانی را به بار بیاورد. امروز میخواهیم شما را با یکی از بیماری های رایج در بین طیور آشنا کنیم. بیماری کانیبالیسم یا همخواری از رایج ترین بیماری ها بین طیور به خصوص مرغ های تخمگذار میباشد. در این نوع بیماری پرنده ها شروع به خوردن خود و یکدیگر میکنند.
پرنده ای که به بیماری کانیبالیسم گرفتار شده باشد، شروع به نوک زدن خود با نوک زدن دیگر پرنده ها میکند. در صورت کنترل نشدن بیماری کانیبالیسم منجر به خسارت وحشتناکی برای گله خواهد شد به شکلی که میتواند منجر به مرگ بخش عمده ای از گله شود. اصولا در پرنده های اهلی و بیشتر از همه در مرغ دیده میشود. چرا که این نوع پرنده ها بیشتر در سالن ها و محیط های محدود نگهداری شده که به دلیل تراکم بالا، عدم بهره گیری از دانخوری و آبخوری به تعداد کافی و... این حالت رخ میدهد. عواملی همچون شدن زیاد نور، جیره غذایی ضعیف، تشنگی و گرسنگی، زخم های خونی، شرایط نامطلوب آب و هوایی، استرس و تراکم بیش از حد طیور در یگ سالن باعث ایجاد بیماری کانیبالیسم در پرنده ها میشود. کانیبالیسم در مرغ ها یک نوع رفتار ناهنجار بوده و منشا ویروسی و باکتریایی ندارد. اگر مرغی دجار کانیبالیسم شده باشد، خوردن تخم و یا گوشت آن هیچ خطری برای انسان ندارد. اما باید توجه کنید که تخم و گوشت مرغ در هر شرایط باید خوب پخته شود. جهت آشنایی با انواع تخم نطفه دار مرغ و انواع تخم نطفه دار غاز با کارشناسان شرکت ایران جوجه در اراتباط باشید یا به آدرس صفحه اصلی وبسایت https://fertilizedegg.com مراجعه کنید.
بیماری کانیبالیسم در انسان
بیماری کانیبالیسم در طیور هیچ ربطی به کانیبالیسم انسانی ندارد. مرغ ها و دیگر طیور برای پیدا کردن غذا کنجکاو بوده و به همین منظور به هر آنچه که در دسترس آن ها باشد نوک میزنند. در مرغ ها رنگ قرمز بیشتر آن ها ره به خود جذب میکند. به همین دلیل است که آبخوری و دانخوری ها را به رنگ قرمز تولید میکنند. زمانی که مرغی از گله دچار خونریزی میشود سایر مرغ ها برای نوک زدن به قسمت خونی او تحریک و بدین ترتیب کانیبالیسم در بین گله شیوع پیدا میکند.
اما بیماری کانیبالیسم در انسان ها بیشتر یک عادت یا رفتار ناهنجار و یا یک سم میباشد. به عنوان مثال در گذشته بین مردمان زیادی خوردن گوشت انسان مرده یک رسم دیرینه بود. در کتاب های تاریخی نیز شاهد گزارشات زیادی هستیم مبنی بر این که در زمان های جنگ و یا قحطی مردمان یک سرزمین برای نجات یافتن به خوردن گوشت انسان روی آورده اند. در برخی مذاهب نیز خوردن قسمت های خاصی از بدن انسان نماد قدرت و جادوگری به شمار میرفت. یا این که برخی مردمان در گذشته برای ادای شکرگزاری به خدایان خویش، به قربانی کردن هم نوع خود روی می آوردند و از گوشت آن میخوردند. در گذشته برخی قبایل در استرالیا برای ادای احترام به مردگان خویش، گوشت آن ها پس از مردن عزیز خود میخوردند. هیچ توضیح و یا توجیه رضایت بخش و قانع کننده ای برای آدم خواری وجود ندارد. مصرف گوشت انسان، سوای وحشیانه بودن این عمل باعث بروز بیماری های خطرناکی و مرگ نیز میشود. آدم خواری در نگاه جامعه امروزی یک عمل وحشتناک میباشد ولی در تصور افراد زیادی هم این کار یک رسم و فرهنگ است. در گذشته قبایلی از مردمان آفریقایی به سایر قبیله ها حمله نموده و با اسیر نمودن آن ها به عنوان منبع غذایی از گوشت آن ها میخورند. البته هنوز هم ردپایی از این قبایل در دنیای امروزی نیز یافت میشود. در جامعه مدرن امروزی جایی برای آدم خواری و کانیبالیسم انسانی وجود ندارد. با این حال افرادی که از بیماری های روحی و روانی شدید رنج میبرند و یا در اثر مصرف ماده مخدر دچار توهم شده اند در محیط های منزوی ممکن است دچار آدم خواری شوند و از گوشت هم نوع خود بخورند.
دلایل کانیبالیسم یا همخواری در طیور
کانیبالیسم که تحت عنوان یک دیگر خواری نیز شناخته میشود به دلیل پایین آوردن سطح ایمنی پرنده میتواند زمینه را برای بروز بیماری های دیگر نیز ایجاد کند. در این حالت باید پرورش دهنده بیماری را به سرعت تشخیص داده و تمهیدات لازم برای درمان را در نظر بگیرد چرا که در غیر این صورت سلامتی کل گله به خطر می افتد. براساس بررسی های انجام شده بر روی دلایل بیماری کانیبالیسم طیور، نتیجه های به دست آمده بیان میکند که این بیماری از طریق هیچ ویروسی منتقل نمیشود بلکه تنها یک حالت رفتاری است که در پرنده خود را نشان میدهد. عواملی که میتوانند باعث بروز این بیماری میشوند عبارت اند از:
_ بالا بودن شدت نور: شدت نور بالا باعث تحریک سیستم عصبی و پرخاشگری پرنده ها میشود. در مرغ ها نیز شدت نور زیاد باعث شده تا آن ها با یک دیگر درگیر شوند.
_ بهره گیری از رژیم غذایی ثابت: اگر دان ها و غذاهایی که برای تغذیه پرنده در نظر میگیرد ثابت باشد برخی کمبود هایی در بدن پرنده ایجاد میکند.
_ بالا بودن دمای محیط: اگر مکانی که پرنده ها را در آن نگهداری میکنید از دمای بالایی برخوردار باشد میتواند زمینه ساز ایجاد بیماری یک دیگر خواری شود.
_ بالا بودن تعداد اعضای گله در یک محیط محدود: با توجه به بررسی های انجام شده تراکم زیاد پرنده ها در یک نقطه و در مکان های محدود باعث میشود که آن ها بعد از مدتی شروع به نوک زدن یک دیگر کنند، این مورد را میتوان به عنوان یکی از اصلی ترین دلایل کانیبالیسم طیور در نظر گرفت.
_ استرس و ترس: هنگامی که مرغ ها و سایر پرنده ها تحت تاثیر فاکتوری احساس ترس کنند یک حالت تهاجمی و وحشی گری در آن ها پدیدار میشود.
_ عدم بهره گیری از سیستم تهویه مناسب: حضور هوای تمیز و اکسیژن در محیط را میتوان به عنوان یکی از مهم ترین موارد برای پیشگیری از ایجاد بیماری کانیبالیسم دانست. لذا برای تهویه اصولی هوای سالم نصب هواکش مرغداری الزامی است.
_ گرسنگی، تشنگی و عدم تامین غذای کافی: اگر پرنده ها به صورت طولانی مدت به غذا و آب دسترسی نداشته باشند در فرآیند رشد آن ها مشکل ایجاد شده و ضعیف میشوند. تشنگی و گرسنگی هر یک به نوبه خود زنگ خطری برای وقوع بیماری کانیبالیسم در گله میباشد.
_ پرورش گونه ها و نژادهای متعدد در یک مکان: جالب است بدانید که اگر گونه های مختلفی از پرنده ها را در یک محیط نگهداری کنید به دلیل کنجکاوی پرنده ها ممکن است زمینه لازم برای پرخاش و کانیبالیسم در بین آن ها ایجاد شود. البته باید به این نکته هم توجه داشت که این بیماری شکل های مختلفی دارد که گاها پرنده خود دا زخمی میکند و با گاها به پرنده های اطراف خود حمله ور میشود.
_ عدم بهره گیری از دانخوری و آبخوری به تعداد کافی: اگر در مکانی که پرنده ها را نگهداری میکنید تجهیزات کافی برای تغذیه و تامین آب قرار ندهید پرنده ها به ناچار به دوره دانخوری و آبخوری ها تجمع خواهند کرد.
_ گرمای بیش از حد: مانند انسان و بسیاری از حیوانات دیگر، دمای بالا باعث میشود جوجه ها احساس آزردگی کنند و رفتار تحریک پذیری از خود نشان دهند. این احساسات میتواند باعث شود که مرغ شروع به نوک زدن پرخاشگرانه دیگران کند و حتی منجر به رفتارهای کانیبالیسم شود.
_ انگل ها و بیماری ها: امگل های داخلی و خارجی میتوانند باعث نوک زدن جوجه ها به خود یا یک دیکر شوند. جوجه های سالم هم به خاطر کنجکاوی و هم از روی حفظ خود به پرندگان بیماری یا زخمی نوک میزنند. نوک زدن بیش از حد میتواند منجر به رفتار کانیبالیسم طیور شود.
_ تغییرات ناگهانی در محیط یا شیوه های مدیریت: جوجه ها موجوداتی عادی هستند و از تغییرات ناگهانی در محیط خود لذت میبرند. حتی اگر تغییرات ناگهانی را تجربه به کنند، ممکن است رفتار خودخوری از خود نشان دهند. اگر قصد دارید پرندگان خود را به مکان جدیدی منتقل کنید، برخی از دانخوری ها
آبخوری های آن ها را منتقل کنید. چون آن ها چیزی آشنا در یک محیط ناآشنا دارند. اگر حیوانات با محیط خود آشنا نباشند، میتواند منجر به نوک زدن و همنوع خواری شود.
_ ذخایر ژنتیکی: برخی از نژاد های جوجه بیشتر از بقیه مستعد نوک زدن تهاجمی هستند. به عنوان مثال مرغ هدی تخمگذار نسبت به نژادهای گوشتی تهاجمی تر هستند. برای کمک به جلوگیری از این رفتار، از پرورش گونه های مختلف پرندگان با هم در یک آغل خودداری کنید.
_ پرولاپس نوک زدن: افتادگی که با کشش رحم، پاره شدن و زمان بیشتری برای بازگشت به حفره بدن پس از تخمگذاری مشخص میشود، میتواند در گله های تخمگذار بسیار جوان یا دارای اضافه وزن رخ دهد. هنگامی که رحم در معرض دید قرار میگیرد، سایر پرندگان ممکن است از روی کنجکاوی به آن نوک بزنند، که باعث خونریزی میشود و به طور بالقوه منجر به کانیبالیسم طیور میشود. اگر متوجه رگه های خونی روی پوسته تخم مرغ شدید، گله ممکن است مستعد افتادگی باشد.
_ بی حوصلگی: جوجه ها حیواناتی اجتماعی و کنجکاوی هستند که نیاز به تحریک و فعالیت دارند. اگر در محیط های بایر و شلوغ نگهداری شوند، ممکن است خسته و ناامید شوند و منجر به نوک زدن شدید پر و خودخواری شود.
علائم بیماری کانیبالیسم
_ نوک زدن به ناخن ها: ای رفتار در جوجه های کوچک
که به دلایلی مانند کمبود دان خوری و دور بودن از دان خوری از منابع حرارتی از دریافت دان محرومند، بیشتر دیده میشود. بدین صورت که جوجه آغاز به بستر خواری میکند و ممکن است همراه بستر به ناخن سایر جوجه ها نیز نوک بزند و آن ها را زخمی کند که همین جراحت باعث افزایش این عارضه در گله میگردد.
_ نوک زدن به مقعد: این رفتار در مرغ های تخمگذار که تولید بالایی دارند بیشتر دیده میشود. در مواردی ممکن است مقعد در زمان خروج تخم مرغ آسیب ببیند و خونریزی نماید و یا به دلیل عدم تناسب و رشد دستگاه تولید مثلی به خارج از مقعد کشیده شده که این موضوع سبب تحریک مرغان به نوک زدن و گسترش عارضه میشود. این نوع رفتار تهاجمی از هفته بیستم به بعد دیده میشود.
_ نوک زدن به سر: دیده شده گاها پرنده ها با هم درگیر میشوند و قسمت سر، تاج و زائده های گوشتی همدیگر حمله کنند. باید توجه داشته باشید که در این حالت ایجاد شدن یک زخم و جاری شدن خون میتواند دیگر پرنده ها را به درگیری تحریک کند و این امر خود یکی از دلایل اصلی کانیبالیسم طیور میباشد.
_ خوردن پرها: پر خوردن یکی دیگر از مواردی است که بیانگر بیماری کانیبالیسم میباشد. انگل های خارجی همواره بین پرنده ها و محیط زندگی آن ها حضور دارند و به همین علت پرنده ها گاها برخی نقاط از بدن خود را خارش میدهند به طوری که پرهای آن قسمت میریزد. همین امر میتواند همانند یک جرقه زمینه لازم را برای شیوع بیماری کانیبالیسم فراهم کند این شکل از عارضه در گله هایی که درگیر انگل خارجی و یا دچار کمبود عناصر معدنی هستند، مشاهده میشود.
جلوگیری و درمان بیماری کانیبالیسم
دلایل کانیبالیسم در طیور متعدد است ولی متاسفانه هیچ دارو یا درمانی برای آن وجود ندارد از این رو تنها با از بین بردن برخی شرایط و فاکتورها میتوان حضور و تاثیر این بیماری در پرنده را از میان برد. البته باید این مهم را نیز مد نظر قرار داد که با اعمال برخی شیوه های مدیریتی مناسب میتوان از بروز این بیماری جلوگیری کرد.
۱. میتوانید به پرنده علوفه و انواع سبزیجات خرد شده بدهید تا دائما به خوردن آن ها مشغول باشند و زمانی برای پرخاشگری پیدا نکنند.
۲. نور سالن یا محوطه پرورشی باید به رنگ قرمز باشد. این امر در آرام نگه داشتن پرنده ها بسیار تاثیرگذار بوده و مهم تر از همه تشخیص خون یا زخم را برای دیگر پرنده ها مشکل میکند. استفاده از لامپ مادر مصنوعی مادون قرمز در این زمینه بسیار تاثیرگذار است.
۳. یکی دیگر از مهم ترین اقداماتی که باید در نظر گرفته شود نوک چینی، به خصوص برای پرنده های تخمگذار است. البته این کار باید توسط افراد ماهر و با تجربه به صورت صحیح انجام شود تا سلامتی پرنده به خطر نیفتد.
۴. سعی کنید پرنده های زخمی و ضعیف را قبل از بروز هرگونه مشکلی شناسایی گرده و گله جدا کنید.
۵. توصیه میشود اندکی نمک به جیره غذایی پرنده اضافه نمایید. توجه کنید پرنده ها همانند انسان ها آب را به صورت گوارا دوست دارند از این رو نباید در آب یا آبخوری آن ها نمک بریزید.
۶. برای سرعت بخشیدن به رشد و تامین کمبود ها توصیه میشود که مواد معدنی مهم همچون کلسیم و فسفر، پروتئین و انواع ویتامین ها به جیره غذایی این پرنده افزوده شود.
۷. برای از بین بردن انگل های پوستی و جلوگیری از پرریزی پرنده میتوانید از سپماش های مخصوص، اسپری و یا انواع آنتی بیوتیک ها بهره گیری کنید.
۸. با توجه به سالن و تعداد اعضای گله باید دانخوری و آبخوری در نظر گرفته شود.
جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد انواع تخم نطفه دار کلیک کنید.