بررسی کیفیت تخممرغ قبل از شروع جوجه کشی
یکی از مراحل مهم قبل از جوجه کشی، بررسی کیفیت داخلی و خارجی تخم مرغ یا تخم نطفه دار هر پرنده دیگری است.
احتیاط در حمل تخم نطفه دار
قبل از تولید یک تخم مرغ، جنین داخل آن به دلیل شرایط مساعد درون مجرای تخم راه از جمله حرارت و رطوبت، حدود ۲۴ ساعت در حال رشد مداوم بوده و در یک مرحله رشد پیشرفته قرار داشته است. بنابراین چنین تخم مرغی بر خلاف تخم مرغ های خوراکی، حاوی جنین فعال و حساس بوده و باید در هنگام نقل و انتقال، جا به جایی، بازرسی، ذخیره سازی، عملیات بهداشتی و غیره با آرامش و وسواس کامل جا به جا شده، دچار تکان های شدید و ضربه نشده، تحت تغییرات دمایی و رطوبتی شدید قرار نگرفته و در نهایت با دقت و مراقبت خاص به سالن های جوجه کشی ارسال شود. بیشتر تلفات جنینی ناشی از مشکلاتی چون دما و رطوبت نامناسب در مرحله نگه داری و در معرض حرکات اضافی قرار گرفتن است. تکان های شدید و حرکات اضافی در ضمن حمل و نقل میتواند منجر به آسیب جدی پوسته و جنین داخل تخم مرغ گردد. دمای تخم مرغ در آغاز تولید معادل دمای بدن مرغ یعنی حدود ۴۱ درجه سانتی گراد است.
در این دما رشد اولیه جنین بسیار زیاد است، هر چند دمای مناسبی برای ادامه فرآیند جوجه کشی نمیباشد. بنابراین اولین قدم برای جلوگیری از رشد جنین در تخم مرغ، کاهش تدریجی دمای تخم مرغ تا میزان ۲۰ درجه سانتی گراد در طی مدت ۶ تا ۹ ساعت میباشد. برخی از مراقبت های ویژه که باید در مراحل مختلف از مرحله تولید تخم مرغ تا تحویل به واحد جوجه کشی انجام گیرد، به شرح ادامه میباشد:
_ الف؛ مراقبت در حین جمع آوری تخم مرغ ها: جمعه آوری تخم مرغ های جوجه کشی باید به تناوب در طول روز انجام شود. تخم مرغ های جمع آوری شده باید تحت دمای مناسب خنک شوند و برای این منظور بلید روزانه به تعداد ۴ تا ۶ مرتبه جمع آوری گردند. الگوی تخمگذاری پرندگان معمولا بر اساس زمان شروع روشنایی روز، زمان خوراک دهی و اثر سن گله میباشد. بنابراین جمع آوری تخم مرغ ها باید با توجه به این الگوها صورت گیرد. در موقع جمع آوری جمع آوری تخم مرغ هر چه دمای محیطی بالاتر باشد، باید حساسیت در جمع آوری و سرعت عمل در این کار نیز بیشتر شود. در روش جمع آوری دستی باید تخم مرغ ها مستقیما بر روی شانه های پلاستیکی قرار گیرند. البته شانه های مقوایی از نظر جلوگیری از آسیب تخم مرغ و ایجاد شکستگی قرار گیرند. البته شانه های مقوایی از نظر جلوگیری از آسیب تخم مرغ و ایجاد شکستگی ارجحیت داشته ولی چون قابل شستوشو و ضدعفونی کردن نمیباشند، یک بار مصرف بوده و قابلیت استفاده مجدد نداشته و هزینه ها را افزایش میدهند.
_ب؛ آموزش کارگران جهت جمع آوری صحیح: آموزش کارگران سالن مرغداری مادر برای جمع آوری اصولی تخم مرغ های قابل جوجه کشی بسیار اهمیت دارد. کارگران باید به خوبی آموزش دیده باشند تا بتوانند در حین جمع آوری، تخم مرغ های اداری ناهنجاری و اختلالات آشکار را جدا کرده و در کنار تخم مرغ های سالم قرار ندهند. این اختلاف میتواند شامل تخم مرغ های دو زرده، تخم مرغ های کثیف و ترک دار و تخم مرغ های با شکل غیر طبیعی باشد. در زمینه استفاده از تخم مرغ ها کف سالن برای جوجه کشی هنوز بین صاحب نظران اختلاف نظر وجود دارد. بعضی از افراد معتقدند که نباید چنین تخم مرغ هایی را برای جوجه کشی در نظر گرفت. در حالی که بعضی دیگر اعتقاد دارند میتوان با عمل پاکسازی و تمیزکاری سطحی بر روی پوسته تخم مرغ ها، آن ها را برای جوجه کشی مورد استفاده قرار دارد. اما نکته حساس و کلیدی در این قضیه مخلوط نشدن تخم مرغ های بستر با دیگر تخم مرغ ها درون دستگاه جوجه کشی میباشد. در واقع زمانی که تخم مرغ های بستر با دیگر تخم مرغ ها درون دستگاه جوجه کشی میباشد. تخم مرغ های بستر هرگز نباید توسط کارگر به درون لانه تخم گذاری انتقال یافته یا با سایر تخم مرغ های درون شانه ها و کارتن ها مخلوط شوند. تخم مرغ هلی کثیف نیز باید به طور کامل از تخم مرغ های تمیز و عادی جدا گردند. همجنین کارگرانی که مسئول جمع آوری تخممرغ از سالن ها میباشند باید به طور دائم دست هایشان را شسته و نظافت کنند. در صورت حمل و نقل مرغ ها درون سالن و محوطه موسسه باید روی چرخ ویژه حمل تخم مرغ با یک پوشش مناسب پوشانده شده و از در معرض قرار گرفتن تخم مرغ ها با گرد و غبار و جریان هوا و گاز های آلاینده جلوگیری شود. برای مشاهده توضیحات بیشتر در مورد تخم نطفه دار مرغ گوشتی کلیک کنید.
اهمیت بررسی کیفیت داخلی و خارجی تخم مرغ
کیفیت پوسته تخم مرغ و کیفیت داخلی تخم مرغ در صنعت تخم مرغ دارای اهمیت زیادی است. در این بخش نحوه تشکیل تخم مرغ و روش های اندازه گیری کیفیت پوسته تخم مرغ و کیفیت داخلی تخم مرغ مورد بحث قرار میگیرد. کیفیت پوسته تخم مرغ به صورت اندازه تخم مرغ وزن مخصوص تخممرغ رنگ پوسته استحکام پوسته تغییر شکل پوسته (تخریبی یا غیر تخریبی) وزن پوسته، درصد پوسته، ضخامت پوسته و ساختار درونی پوسته اندازه میشود. روش های جدید در این زمینه مرتبا درحال توسعه و پیشرفت هستند. کیفیت داخلی تخم مرغ به صورت رنگ زرده انسجام غشای پری ویتیلین و کیفیت سفیده اندازه گیری میشود. در این بخش فاکتورهایی که بر روی کیفیت داخلی تخم مرغ و کیفیت پوسته تخم مرغ تاثیر میگذارند مورد بحث و بررسی قرار میگیرد.
کیفیت پوسته تخم مرغ ممکن است به سویه و سن مرغ تخمگذار تولک برای اجباری فاکتورهای تغذیه ای مثل کلسیم فسفر ویتامین ها کیفیت آب پلی ساکارید های غیر نشسته ای آنزیم ها آلودگی خوراک استرس های عمومی و استرس گرمایی بیماری نوع سیستم تولیدی و خواص افزودنی های جیره های غذایی تحت تاثیر قرار گیرد. کیفیت داخلی تخم مرغ با مدت زمان انبار داری سویه و سن مرغ تخمگذار تولک برای اجبار تغذیه و بیماری تحت تاثیر قرار میگیرد. به منظور تولید تخم مرغ های با کیفیت بالا داشتن اطلاعات کافی در مورد عوامل تاثیرگذار بر روی کیفیت داخلی تخم مرغ و کیفیت پوسته تخم مرغ لازم و ضروری است. تخم مرغ از سه بخش زرده (در حدود ۳۰ الی ۳۳ درصد) سفیده یا آلبومین تقریبا ۶۰ درصد پوسته تقریبا ۹ الی ۱۲ درصد تشکیل شده است.

نحوه تشکیل تخم مرغ در طیور تخمگذار
به منظور آشنایی شما با تمام قسمت های تخم مرغ و شناسایی کیفیت تهم لازم است تا با نحوه تشکیل آن آشنا شوید. تخم در مرغ های تخمگذار محصول نهایی یک سری فرآیند پیچیده است که در زیر شرح داده میشود.
اولین مرحله تخمک اندازه زرده (همراه با تخمک) از تخمدان چپ به داخل لوله تخم بر چپ است. تخمدان سمت راست و لوله تخم بر سمت راست در طیور تخمگذار تجارتی رشد و توسعه پیدا نمیکند. زرده توسط اینفاندیبولوم گرفته میشود و تخم مرغ رشد کرده و در حدود پانزده دقیقه در این محل باقی میماند و در اینجاست که غشای پری ویتلین و شالاز به وجود می آید. در مرغ های مادر عمل لقاح در این محل از لوله تخم بر صورت میگیرد. تخم مرغ سپس حرکت کرده و وارد ماگنوم میشود و در این محل حدود سه ساعت باقی می ماند و پروتئین های سفیده تخممرغ (آلبومین) در این محل ترشح میشود (حدود ۴۰ نوع در کل). لایه ای از پروتئین ها حفاظ مکانیکی و باکتریایی برای زرده ایجاد میکند و همچنین صفحه ای را ایجاد میکند که غشای پوسته و بعد از پوسته روی آن تشکیل خواهد شد. سپس تخم مرغ که از لحاظ اندازه بزرگ شده است از ایستموس میگذرد این عمل در حدود یک ساعت به طول می انجامد. در این مکان
رشته هایی تولید میشود که غشاهای داخلی و خارجی پوسته را میسازد. سپس تخم مرغ وارد رحم میشود که دارای غده پوسته ساز است. در اینمحل آب و الکترولیت ها وارد سفیده میشود (فرآیندی که پلمپینق نامیده میشود) و همچنین تشکیل نقاط دکمه مانند به نام هسته های پستانی شروع میشود که در حدود پنج ساعت به طول می انجامد. بیشترین زمان توقف در طی تشکیل تخممرغ در کیسه ی غده پوسته ساز صورت میگیرد. ( حداقل ۱۵ ساعت) در این محل پوسته تخم مرغ تشکیل میشود و فرآیند پلمپینق تکمیل میشود. ماتریکس آلی پوسته تخم مرغ حاوی غشاهای پوسته هسته های پستانی (نقاط دکمه مانند) ماتریکس پوسته و کوتیکول است. پخش غیر آلی پوسته تخم مرغ شامل کربنات کلسیم است. لایه های مختلف پوسته تخم مرغ عبارتند از لایه دکنه مانند پستانی لایه پالی سد و لایه صفحه ای کریستال که کریستال های کلسیمی را در جهات مختلف ایجاد میکند. بررسی های اخیر نشان میدهد که تشکیل ماتریکس آلی سرعت تشکیل پوسته تخم مرغ و پایان تشکیل پوسته را تعیین میکند و در نهایت تخم مرغ از طریق مهبل و گلوآک خارج میشود. پیچیده بودن فرآیند تشکیل قسمت های داخلی تخم مرغ و پوسته تخم مرغ بدین معنا است که مشکلات مربوط به کیفیت تخم مرغ ممکن است در هر یک از مراحل تشکیل تخم مرغ ایجاد شود. همچنین مشکلات موجود در کیفیت داخلی تخم مرغ و کیفیت پوسته تخم مرغ به عوامل متعددی بستگی دارد و تنها یک عامل تاثیرگذار نیست.

بررسی کیفیت پوسته تخم مرغ
کیفیت پوسته تخم مرغ به وسیله روش های مختلف اندازه گیری میشود. برخی از روش ها نیازمند شکستن تخم مرغ است. علاوه بر آن برخی از روش ها به صورت مستقیم بوده و برخی دیگر غیر مستقیم هستند. روش های مستقیم شامل اندازه گیری استحکام پوسته مثل مقدار نیرویی که سبب شکستن تخم مرغ میشود نیروی سوراخ شدن یا فشار شبه ساکن است. روش های غیر مستقیم شامل وزن مخصوص دفرمه شدن غیر تخریبی تغییر شکل تخممرغ که نیاز به شکستن پوسته به صورت مستقیم و غیر مستقیم به ترتیب به عنوان خصوصیات مکانیکی و فیزیکی تخم مدنظر هستند. در صنعت تخم مرغ، تخممرغ با استفاده از نور برای تشخیص شکستگی و سایر معایت کندل میشوند و یا اینکه از طریق یک آشکارساز الکترونیکی شکستگی و معایب آن ها تشخیص داده میشود. وزن مخصوص یک تخم مرغ کامل به وسیله فرو بردن تخم مرغ ها در محلول های نمک با وزن مخصوص مختلف تعیین میشود بدین صورت که در هر محلولی که تخم مرغ در آن شناور شد وزن مخصوص آن تخم مرغ است. وسایل خاصی جایگزین این روش شده است که براساس ارشمیدس کار میکند. رنگ پوسته شاید توسط روشن ظاهری با یک سری از استاندارد های درجه بندی شده تعیین گردد و یا اینکه توسط انعکاس پذیری پوسته اندازه گیری شود. در این روس نسبتی ار نور تابیده شده ای که از سطح تخم مرغ به راحتی توسط یک ترازوی الکتریکی اندازه گیری میشود. اندازه گیری استحکام پوسته و بدشکلی پوسته (به صورت تخریبی و غیر تخریبی) نیازمند استفاده از تجهیزات خاصی است. استحکام پوسته معمولا به وسیله فشار شبه سکون اندازه گیری میشود که در آن تخم مرغ تحت شرایط کنترل شده قرار میگیرد تا زمانی که پوسته ترک برداشته یا شکسته شود و سپس حداقل نیروی مورد نیاز برای ایجاد شکست در پوسته اندازه گیری شده به وسیله فشار شبه سکون و درصد شکستگی ها نشان میدهد. تعیین بدشکلی پوسته شاید به صورت غیر تخریبی( عدمنیاز به شکستن پوسته ی تخم مرغ) باشد که در آن انحراف یا شکست پوسته تحت یک نیروی وارده مورد اندازه قرار میگیرد یا به صورت تخریبی (نیاز به شکستن پوسته تخم مرغ) است که به صورت اندازه پوسته به هم فشرده شده قبل از شکست پوست اندازه گیری میشود. ضخامت پوسته تخم مرغ با استحکام پوسته تخممرغ ارتباط دارد. وزن پوسته به وسیله شکستن یک تخم مرغ و خارج کردن سفیده و زرده آن و سپس خشک نمودن پوسته تعیین میشود. وزن پوسته سپس به صورت نسبتی از وزن تخم مرغ بر حسب درصد پوسته محاسبه میشود. ضخامت پوسته به وسیله یک ابزار مناسب معمولا از سه نقطه پوسته در اطراف خط مرکزی تخممرغ اندازه گیری میشود. استحکام پوسته یک تخم مرغ نه تنها به وسیله میزان پوسته که به صورت در صد بیان میشود. اندازه گیری میشود بلکه همچنین به وسیله کیفیت ساختار درونی پوسته نیز اندازه گیری میشود.
مطالعه کیفیت ساختمان پوسته به وسیله مطالعه ساختار درونی پوسته تخم مرغ با استفاده از اسکن میکروسکوپ الکترونیکی صورت میگیرد. تکنیک های جدید مثل اندازه گیری سختی دینامیک پوسته تخممرغ نیز توسعه پیدا کرده است و با روش های سنتی و قدیمی قبلی قابل مقایسه است. برای مشاهده انواع تخم نطفه دار مرغ کیک کنید.
راه های تولید تخم مرغ با کیفیت
_ حمل و نقل و نگهداری صحیح تخم مرغ
_ اصلاح نژاد و تغذیه
_ نگهداری نکردن خروس در گله
_ تعداد دفعات جمع آوری تخم مرغ و خشک نگهداشتن بستر
_ استفاده از سیم ظرف شویی در تمیز کردن پوسته تخم مرغ کثیف